اگر نتیجه آزمایش HPV شما مثبت شده یا در جواب پاپ اسمیر عباراتی مانند ASC-US، LSIL یا HSIL دیده اید، احتمالا اولین سوال شما این است که آیا به کولپوسکوپی برای اچ پی وی نیاز دارید یا نه. ارتباط بین HPV، پاپ اسمیر و کولپوسکوپی ممکن است در نگاه اول پیچیده به نظر برسد، اما هر کدام از این آزمایش ها و بررسی ها نقش متفاوتی دارند.

HPV یک ویروس است که بعضی انواع آن می توانند در صورت باقی ماندن طولانی مدت در بدن باعث ایجاد تغییرات سلولی دهانه رحم شوند. تست HPV وجود انواع پر خطر این ویروس را بررسی می کند، پاپ اسمیر به دنبال تغییرات غیر طبیعی سلول های دهانه رحم می گردد و کولپوسکوپی امکان مشاهده دقیق تر دهانه رحم و در صورت نیاز نمونه برداری از نواحی مشکوک را فراهم می کند. [1,2]

بنابراین مثبت شدن HPV یا غیر طبیعی شدن پاپ اسمیر به تنهایی در همه افراد به معنی سرطان یا حتی نیاز قطعی به کولپوسکوپی نیست. تصمیم گیری درباره کولپوسکوپی بر اساس مجموعه ای از عوامل از جمله نتیجه فعلی، نوع HPV، نتیجه آزمایش های قبلی، سابقه ضایعات دهانه رحم، سن، وضعیت سیستم ایمنی و سایر شرایط فرد انجام می شود. راهنماهای جدید ASCCP نیز به جای تصمیم گیری صرفا بر اساس یک نتیجه آزمایش، از رویکرد مبتنی بر خطر استفاده می کنند. [3,4]

HPV چیست؟

HPV یا ویروس پاپیلومای انسانی گروه بزرگی از ویروس ها است که می تواند پوست و مخاط ناحیه تناسلی را درگیر کند. بسیاری از عفونت های HPV هیچ علامتی ایجاد نمی کنند و سیستم ایمنی بدن در بیشتر موارد می تواند عفونت را کنترل یا پاک کند. سازمان جهانی بهداشت گزارش می کند که حدود ۹۰ درصد عفونت های HPV توسط بدن کنترل می شوند. [1]

همه انواع HPV خطر یکسانی ندارند.

برخی انواع HPV کم خطر بیشتر با زگیل تناسلی ارتباط دارند. در مقابل، انواع پر خطر یا سرطان زا مانند HPV 16 و HPV 18 می توانند در صورت پایدار ماندن، احتمال ایجاد تغییرات پیش سرطانی دهانه رحم را افزایش دهند. [1,5]

نکته مهم این است که:

HPV مثبت مساوی سرطان نیست.

وجود HPV نشان می دهد که ویروس در نمونه مورد آزمایش شناسایی شده است، اما به تنهایی مشخص نمی کند که سلول های دهانه رحم دچار ضایعه پیش سرطانی یا سرطانی شده اند. [2,5]

در واقع، ایجاد سرطان دهانه رحم معمولا فرایندی تدریجی است و بین عفونت پایدار HPV و ایجاد سرطان فاصله زمانی قابل توجهی وجود دارد. به همین دلیل، غربالگری و پیگیری مناسب می تواند تغییرات پیش سرطانی را پیش از تبدیل شدن به سرطان شناسایی کند. [1]

پاپ اسمیر چیست؟

پاپ اسمیر یا آزمایش سیتولوژی دهانه رحم، آزمایشی برای بررسی سلول هایی است که از دهانه رحم گرفته می شوند. هدف آن شناسایی تغییرات غیر طبیعی سلول ها است.

در پاپ اسمیر، نمونه ای از سلول های دهانه رحم با وسیله مخصوص گرفته و برای بررسی میکروسکوپی به آزمایشگاه ارسال می شود. برخلاف تست HPV، پاپ اسمیر مستقیما به دنبال خود ویروس نیست؛ بلکه بررسی می کند آیا سلول های دهانه رحم تغییراتی پیدا کرده اند یا خیر. [2]

امروزه غربالگری سرطان دهانه رحم می تواند با تست HPV، پاپ اسمیر یا ترکیبی از هر دو انجام شود. انتخاب روش و فاصله زمانی انجام غربالگری به سن، سابقه پزشکی و دستورالعمل مورد استفاده بستگی دارد. ACOG در راهنمای به روز شده سال ۲۰۲۶، تست HPV پر خطر را به عنوان روش اصلی غربالگری برای افراد ۳۰ تا ۶۵ سال در شرایط مناسب توصیه می کند و انجام همزمان HPV و سیتولوژی نیز در شرایط مشخص قابل قبول است. [6]

بنابراین بهتر است سه مفهوم را از یکدیگر جدا کنیم:

بررسی	چه چیزی را بررسی می کند؟	نقش اصلی
تست HPV	وجود HPV پر خطر	شناسایی عفونت مرتبط با خطر ضایعات دهانه رحم
پاپ اسمیر	تغییرات سلولی	شناسایی سلول های غیر طبیعی
کولپوسکوپی	ظاهر دقیق دهانه رحم و ضایعات قابل مشاهده	بررسی تشخیصی دقیق تر و هدایت نمونه برداری

کولپوسکوپی چیست؟

کولپوسکوپی یک روش بررسی دقیق دهانه رحم، واژن و در برخی موارد بخش هایی از دستگاه تناسلی خارجی با استفاده از دستگاهی به نام کولپوسکوپ است.

کولپوسکوپ مانند یک وسیله بزرگ نمایی عمل می کند و پزشک می تواند با بزرگ نمایی و استفاده از محلول های مخصوص، نواحی غیر طبیعی را بهتر شناسایی کند. اگر ناحیه ای مشکوک مشاهده شود، ممکن است از آن نمونه برداری شود. [7,8]

کولپوسکوپی معمولا زمانی مطرح می شود که نتیجه غربالگری نشان دهد خطر وجود یک ضایعه مهم در دهانه رحم بیشتر از حد معمول است.

برای آشنایی کامل تر با نحوه انجام این روش، آمادگی قبل از آن و عوارض احتمالی، می توانید به مقاله کولپوسکوپی چیست مراجعه کنید.

چه ارتباطی بین HPV و کولپوسکوپی وجود دارد؟

ارتباط HPV و کولپوسکوپی از اینجا شروع می شود که بعضی انواع HPV پر خطر می توانند باعث تغییر سلول های دهانه رحم شوند.

تست HPV می تواند وجود ویروس پر خطر را مشخص کند، اما خودش محل ضایعه را نشان نمی دهد. اگر نتیجه HPV و سایر اطلاعات بالینی نشان دهند که خطر ضایعه پیش سرطانی قابل توجه است، پزشک ممکن است کولپوسکوپی را برای بررسی دقیق تر دهانه رحم درخواست کند. [3,4]

در واقع مسیر کلی را می توان این طور در نظر گرفت:

HPV یا پاپ اسمیر → ارزیابی خطر → تصمیم درباره پیگیری یا کولپوسکوپی → در صورت نیاز بیوپسی → تشخیص بافت شناسی

بنابراین کولپوسکوپی مرحله ای متفاوت از تست HPV و پاپ اسمیر است.

تست HPV و پاپ اسمیر بیشتر در مرحله غربالگری کاربرد دارند، در حالی که کولپوسکوپی یک بررسی تشخیصی برای ارزیابی دقیق تر مواردی است که بر اساس نتیجه غربالگری یا سایر شرایط، نیاز به بررسی دارند. [2,7]

چه زمانی کولپوسکوپی برای HPV لازم می شود؟

نمی توان گفت هر فردی که HPV مثبت دارد حتما باید کولپوسکوپی انجام دهد.

این یکی از مهم ترین نکات در تفسیر نتیجه HPV است.

در سیستم های مبتنی بر مدیریت خطر، پزشک موارد مختلفی را در کنار هم بررسی می کند. مهم ترین آنها عبارتند از:

• نوع HPV شناسایی شده
• مثبت یا منفی بودن HPV 16 و HPV 18
• نتیجه پاپ اسمیر
• نتایج آزمایش های قبلی
• سابقه ضایعات پیش سرطانی
• سابقه درمان دهانه رحم
• سن
• وضعیت سیستم ایمنی
• نتیجه کولپوسکوپی های قبلی، در صورت وجود

راهنمای ASCCP بر این اصل تاکید دارد که یک نتیجه آزمایش یکسان ممکن است در دو فرد مختلف به دلیل تفاوت در سابقه قبلی، به دو تصمیم متفاوت منجر شود. [3,4]

HPV 16 و HPV 18

HPV 16 و HPV 18 از مهم ترین انواع پر خطر HPV هستند و با خطر بالاتر ضایعات پیش سرطانی و سرطان دهانه رحم ارتباط دارند.

در راهنمای ACOG، در صورت مثبت بودن HPV 16 یا HPV 18، حتی اگر سیتولوژی طبیعی باشد، ارزیابی بیشتر از جمله کولپوسکوپی مطرح می شود. [4]

راهنمای جدید WHO در سال ۲۰۲۶ نیز بر اهمیت ژنوتایپینگ HPV و استفاده از نوع HPV برای طبقه بندی خطر و تعیین مسیر پیگیری تاکید کرده است. [9]

با این حال، نحوه اجرای این الگوریتم ها ممکن است بر اساس برنامه غربالگری، امکانات تشخیصی و دستورالعمل مورد استفاده در کشور متفاوت باشد.

آیا HPV مثبت همیشه به کولپوسکوپی نیاز دارد؟

خیر.

این موضوع یکی از رایج ترین سوء برداشت ها درباره کولپوسکوپی برای HPV است.

برای مثال، در برخی شرایط، فردی که HPV پر خطر دارد اما خطر تخمینی ضایعه مهم در او پایین است، ممکن است به جای کولپوسکوپی فوری، تحت آزمایش مجدد یا پیگیری یک ساله قرار گیرد. [3,4]

از طرف دیگر، برخی انواع HPV یا ترکیب خاصی از HPV با نتیجه پاپ اسمیر می تواند خطر را افزایش دهد و در چنین شرایطی کولپوسکوپی بیشتر مطرح می شود.

بنابراین پاسخ درست به سوال آیا HPV مثبت نیاز به کولپوسکوپی دارد این است:

بستگی به نوع HPV، نتیجه پاپ اسمیر، سابقه آزمایش ها و خطر کلی فرد دارد.

پاپ اسمیر ASC-US چیست و آیا همیشه کولپوسکوپی لازم دارد؟

ASC-US یکی از شایع ترین نتایج غیر طبیعی پاپ اسمیر است. این عبارت مخفف Atypical Squamous Cells of Undetermined Significance است و به معنی وجود سلول های سنگفرشی غیر معمول با اهمیت نامشخص است. [2]

ASC-US به خودی خود به معنی سرطان نیست. در این شرایط، تست HPV می تواند در تصمیم گیری برای ادامه مسیر اهمیت زیادی داشته باشد.

اگر فرد ASC-US داشته باشد، مدیریت او می تواند بر اساس نتیجه HPV و سابقه قبلی متفاوت باشد. برای مثال، در الگوریتم های ASCCP، ترکیب HPV مثبت و ASC-US در برخی شرایط می تواند به آستانه خطر لازم برای کولپوسکوپی برسد، اما همین نتیجه در فردی با سابقه مناسب و کم خطر ممکن است مسیر متفاوتی داشته باشد. [3]

در نمونه کلاسیک ارائه شده در راهنمای ASCCP، HPV مثبت همراه با ASC-US در فردی با سابقه نامشخص به خطر فوری حدود ۴.۲ درصد برای CIN 3+ منجر شده و کولپوسکوپی توصیه شده است. اما اگر سابقه اخیر HPV منفی وجود داشته باشد، خطر می تواند پایین تر باشد و پیگیری یک ساله به جای کولپوسکوپی فوری مناسب باشد. [3,4]

پس:

ASC-US مساوی کولپوسکوپی قطعی نیست.

نتیجه HPV و سابقه آزمایش های قبلی برای تصمیم گیری اهمیت زیادی دارند.

سایر نتایج پاپ اسمیر که ممکن است نیاز به بررسی بیشتر داشته باشند

پاپ اسمیر می تواند نتایج مختلفی داشته باشد. برخی نتایج تغییرات خفیف را نشان می دهند و برخی دیگر احتمال ضایعه مهم تری را مطرح می کنند.

از جمله اصطلاحاتی که ممکن است در گزارش دیده شوند عبارتند از:

• ASC-US
• LSIL
• ASC-H
• HSIL
• AGC

هر کدام از این نتایج معنای متفاوتی دارند و مدیریت آنها به شرایط فرد بستگی دارد.

در نتایج پر خطر مانند HSIL یا برخی یافته های غده ای، احتمال وجود ضایعه مهم بیشتر است و معمولا بررسی تشخیصی سریع تر لازم می شود. در برخی شرایط خاص، راهنماهای ASCCP حتی امکان درمان سریع بدون بیوپسی قبلی را نیز مطرح می کنند، اما این موضوع به معیارهای دقیق خطر و شرایط بیمار وابسته است و نباید به عنوان یک توصیه عمومی در نظر گرفته شود. [3,4]

به همین دلیل، مشاهده عباراتی مانند LSIL یا HSIL در جواب پاپ اسمیر نباید باعث شود فرد بدون بررسی سابقه پزشکی، خودش برای کولپوسکوپی یا درمان تصمیم بگیرد.

آیا زگیل تناسلی باعث می شود کولپوسکوپی لازم باشد؟

خیر، وجود زگیل تناسلی به تنهایی به معنی نیاز قطعی به کولپوسکوپی دهانه رحم نیست.

زگیل تناسلی معمولا با انواع کم خطر HPV، به ویژه HPV 6 و HPV 11، ارتباط دارد. CDC گزارش می کند که حدود ۹۰ درصد زگیل های تناسلی ناشی از این دو نوع HPV هستند. [5]

در مقابل، HPV های پر خطر مانند HPV 16 و HPV 18 بیشتر با ضایعات پیش سرطانی و سرطان های مرتبط با HPV ارتباط دارند. [5]

بنابراین باید بین سه موضوع تفاوت گذاشت:

HPV تناسلی: عفونت با ویروس HPV در ناحیه تناسلی.

زگیل تناسلی: ضایعات قابل مشاهده ای که معمولا با انواع کم خطر HPV ایجاد می شوند.

ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم: تغییرات سلولی مرتبط با عفونت پایدار HPV پر خطر که می توانند در صورت عدم پیگیری مناسب پیشرفت کنند.

ممکن است یک فرد زگیل تناسلی داشته باشد اما هیچ ضایعه ای در دهانه رحم نداشته باشد. از طرف دیگر، ممکن است فردی HPV پر خطر داشته باشد بدون اینکه هیچ زگیل قابل مشاهده ای ایجاد شده باشد.

بنابراین جستجوهایی مانند کولپوسکوپی زگیل تناسلی یا کولپوسکوپی زگیل تناسلی نی نی سایت نباید با یک دستور پزشکی واحد پاسخ داده شوند. تصمیم درباره کولپوسکوپی بر اساس ارزیابی دهانه رحم و خطر ضایعات پیش سرطانی انجام می شود، نه صرفا وجود زگیل تناسلی.

کولپوسکوپی دهانه رحم چگونه به تشخیص ضایعات کمک می کند؟

در کولپوسکوپی، پزشک دهانه رحم را با بزرگ نمایی بررسی می کند و به ویژگی هایی مانند تغییرات سطحی، نواحی سفید شده پس از استفاده از اسید استیک، الگوی عروقی و سایر ویژگی های مشکوک توجه می کند. [7]

هدف این نیست که کولپوسکوپی صرفا وجود HPV را تشخیص دهد.

هدف اصلی این است که مشخص شود آیا در دهانه رحم ناحیه ای وجود دارد که از نظر ضایعه پیش سرطانی یا سایر تغییرات غیر طبیعی نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد یا خیر.

استانداردهای ASCCP تاکید می کنند که در افراد ارجاع شده برای کولپوسکوپی، ارزیابی خطر باید بر اساس نتیجه غربالگری و یافته های کولپوسکوپی انجام شود. در صورت وجود ضایعه مشکوک، نمونه برداری هدفمند می تواند احتمال شناسایی ضایعات مهم را افزایش دهد. [7]

کولپوسکوپی و بیوپسی چه تفاوتی دارند؟

کولپوسکوپی و بیوپسی دو مرحله کاملا یکسان نیستند.

کولپوسکوپی: مشاهده دقیق دهانه رحم با دستگاه بزرگ نمایی است.

بیوپسی: برداشتن قطعه کوچکی از بافت برای بررسی پاتولوژی است.

اگر پزشک در کولپوسکوپی ناحیه مشکوکی مشاهده کند، ممکن است از آن ناحیه نمونه برداری کند. سپس نمونه در آزمایشگاه پاتولوژی بررسی می شود تا مشخص شود تغییرات سلولی چه ماهیتی دارند و شدت آنها چقدر است. [2,7]

در برخی موارد ممکن است نمونه برداری از کانال دهانه رحم نیز لازم شود. راهنمای ASCCP درباره نمونه برداری از کانال دهانه رحم یا ECC، شرایطی مانند سیتولوژی با درجه بالا، HPV 16 یا 18، برخی نتایج مثبت dual stain و زمانی که محل اتصال سلولی دهانه رحم به طور کامل دیده نمی شود را در میان مواردی قرار می دهد که ECC می تواند مطرح باشد. [8]

بنابراین اگر بعد از کولپوسکوپی برای شما بیوپسی درخواست شده است، این موضوع لزوما به معنی سرطان نیست. نمونه برداری برای مشخص کردن ماهیت تغییرات سلولی انجام می شود.

فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی چیست؟

یکی از سوالات رایج این است که فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی چیست. تفاوت اصلی این دو در هدف و روش انجام آنها است. پاپ اسمیر یک آزمایش سلولی برای غربالگری است. در این روش سلول های دهانه رحم گرفته می شوند و در آزمایشگاه از نظر تغییرات غیر طبیعی بررسی می شوند.

کولپوسکوپی یک بررسی تشخیصی دقیق تر است که در آن پزشک با بزرگ نمایی دهانه رحم را مشاهده می کند و در صورت نیاز از نواحی مشکوک نمونه برداری می کند. [2,7]

به زبان ساده:

پاپ اسمیر می پرسد: آیا سلول های دهانه رحم غیر طبیعی شده اند؟

تست HPV می پرسد: آیا HPV پر خطر در نمونه وجود دارد؟

کولپوسکوپی می پرسد: آیا در دهانه رحم ناحیه ای وجود دارد که از نظر ضایعه مهم نیاز به بررسی دقیق یا نمونه برداری داشته باشد؟

این سه بررسی جایگزین کامل یکدیگر نیستند و ممکن است در مراحل مختلف ارزیابی فرد مورد استفاده قرار گیرند.

آیا کولپوسکوپی HPV را درمان می کند؟

خیر.

کولپوسکوپی یک روش تشخیصی است و خود HPV را درمان نمی کند.

هدف کولپوسکوپی پیدا کردن ضایعات قابل مشاهده و مشخص کردن این است که آیا تغییرات پیش سرطانی در دهانه رحم وجود دارد یا خیر.

در بسیاری از افراد، عفونت HPV بدون درمان اختصاصی ویروس توسط سیستم ایمنی کنترل می شود. [1,2]

اگر در بررسی ها ضایعه پیش سرطانی مهمی پیدا شود، پزشک بر اساس درجه ضایعه و شرایط فرد درباره پیگیری یا درمان تصمیم می گیرد.

بنابراین نباید انتظار داشت که انجام کولپوسکوپی باعث منفی شدن مستقیم تست HPV شود.

اگر HPV مثبت و پاپ اسمیر نرمال باشد چه می شود؟

این حالت نیز نیاز به تفسیر دقیق دارد.

پاپ اسمیر طبیعی یعنی در سلول های بررسی شده تغییر غیر طبیعی قابل توجهی دیده نشده است. اما HPV مثبت نشان می دهد که ویروس پر خطر در نمونه شناسایی شده است.

این دو نتیجه با یکدیگر تناقض ندارند.

ممکن است HPV وجود داشته باشد اما هنوز تغییر قابل توجهی در سلول های دهانه رحم ایجاد نشده باشد.

در این شرایط، نوع HPV و سابقه قبلی اهمیت زیادی پیدا می کند. برای مثال، HPV 16 یا HPV 18 معمولا نیاز به ارزیابی دقیق تری دارد، در حالی که برخی سایر انواع HPV پر خطر در شرایط کم خطر ممکن است با تکرار آزمایش یا روش های تریاژ پیگیری شوند. [4,9]

راهنمای جدید WHO در سال ۲۰۲۶ نیز استفاده از ژنوتایپینگ HPV را برای طبقه بندی خطر و تعیین مسیر مدیریت HPV مثبت مورد توجه قرار داده است. [9]

آیا HPV مثبت به معنی سرطان است؟

خیر.

HPV مثبت به معنی ابتلا به سرطان نیست.

حتی در صورت مثبت بودن HPV پر خطر، بسیاری از افراد هرگز به سرطان دهانه رحم مبتلا نمی شوند. نگرانی اصلی زمانی بیشتر می شود که یک عفونت پر خطر برای مدت طولانی باقی بماند و با تغییرات پیش رونده سلولی همراه شود. [1,5]

به همین دلیل پیگیری نتیجه آزمایش اهمیت زیادی دارد.

غربالگری سرطان دهانه رحم دقیقا با همین هدف انجام می شود که تغییرات پیش سرطانی در مرحله ای شناسایی شوند که هنوز امکان پیشگیری از سرطان وجود دارد. WHO نیز بر نقش غربالگری HPV و درمان ضایعات پیش سرطانی در پیشگیری از سرطان دهانه رحم تاکید کرده است. [1,10]

پس اگر نتیجه HPV شما مثبت شده است، بهتر است به جای نگرانی درباره سرطان، نتیجه را همراه با سابقه آزمایش های قبلی در اختیار متخصص زنان قرار دهید تا خطر واقعی شما مشخص شود.

آیا همه افراد مبتلا به HPV باید کولپوسکوپی انجام دهند؟

خیر.

این جمله را باید به عنوان یکی از مهم ترین نکات این مقاله در نظر گرفت.

کولپوسکوپی برای اچ پی وی زمانی مطرح می شود که ارزیابی خطر نشان دهد بررسی دقیق تر دهانه رحم لازم است.

برای مثال، عواملی که می توانند تصمیم پزشک را تغییر دهند عبارتند از:

• HPV 16 یا HPV 18
• نتیجه غیر طبیعی پاپ اسمیر
• تداوم HPV در آزمایش های متوالی
• سابقه CIN 2 یا CIN 3
• سابقه درمان ضایعات پیش سرطانی
• نتیجه کولپوسکوپی قبلی
• وضعیت سیستم ایمنی
• سن و شرایط بالینی فرد

به همین دلیل دو نفر با نتیجه ظاهرا مشابه HPV مثبت ممکن است توصیه پزشکی یکسانی دریافت نکنند. این رویکرد با فلسفه اصلی راهنماهای ASCCP یعنی مدیریت مبتنی بر خطر سازگار است. [3,4]

یک مثال ساده برای درک بهتر

فرض کنید دو فرد هر دو نتیجه HPV پر خطر مثبت دارند.

فرد اول برای نخستین بار HPV مثبت شده و نتیجه پاپ اسمیر او طبیعی است و نوع HPV نیز از انواعی نیست که در الگوریتم مربوطه خطر بالاتری ایجاد کند.

فرد دوم HPV 16 مثبت دارد.

با وجود اینکه هر دو نفر در برگه آزمایش خود عبارت HPV مثبت را می بینند، خطر آنها یکسان نیست. در فرد دوم به دلیل نوع HPV، ارزیابی دقیق تر از دهانه رحم اهمیت بیشتری پیدا می کند. [4,9]

مثال دیگر:

دو نفر هر دو ASC-US دارند. در یک فرد تست HPV مثبت است و در فرد دیگر HPV منفی است.

این دو نتیجه نیز لزوما یک مسیر پیگیری ندارند.

به همین دلیل تفسیر یک کلمه یا یک عبارت از جواب آزمایش بدون مشاهده کل گزارش و سابقه فرد می تواند گمراه کننده باشد.

اگر پزشک کولپوسکوپی تجویز کرده باشد، یعنی سرطان دارم؟

خیر.

تجویز کولپوسکوپی معمولا به این معنی است که پزشک می خواهد مشخص کند آیا تغییر مهمی در دهانه رحم وجود دارد یا خیر.

کولپوسکوپی برای شناسایی ضایعات پیش سرطانی انجام می شود و بسیاری از افرادی که به دلیل نتیجه غیر طبیعی غربالگری برای کولپوسکوپی ارجاع می شوند، سرطان ندارند. [7]

حتی اگر در کولپوسکوپی ضایعه ای مشاهده شود، نتیجه نهایی شدت و ماهیت تغییرات معمولا با بررسی بافتی مشخص می شود.

به همین دلیل نباید بین عبارت کولپوسکوپی و تشخیص سرطان علامت مساوی قرار داد.

بعد از کولپوسکوپی چه اتفاقی می افتد؟

بسته به یافته های کولپوسکوپی، چند مسیر ممکن است وجود داشته باشد:

1. دهانه رحم طبیعی به نظر برسد و نیاز به نمونه برداری وجود نداشته باشد.
2. یک یا چند ناحیه مشکوک دیده شود و از آنها بیوپسی گرفته شود.
3. نمونه برداری از کانال دهانه رحم لازم باشد.
4. نتیجه پاتولوژی ضایعه ای خفیف را نشان دهد و پیگیری کافی باشد.
5. ضایعه پیش سرطانی مهم تری شناسایی شود و پزشک درباره درمان تصمیم بگیرد.
6. در موارد نادر، یافته ها احتمال سرطان را مطرح کنند و بیمار برای بررسی و درمان تخصصی تر ارجاع شود.

نوع پیگیری کاملا به نتیجه کولپوسکوپی، پاتولوژی و سابقه بیمار بستگی دارد.

برای آشنایی با معنی نتایج مختلف پس از انجام این بررسی، می توانید به مقاله تفسیر جواب کولپوسکوپی مراجعه کنید.

چه زمانی باید نتیجه HPV یا پاپ اسمیر را جدی تر پیگیری کرد؟

هر نتیجه غیر طبیعی لزوما خطر بالایی ندارد، اما نباید نتیجه غیر طبیعی را بدون پیگیری رها کرد.

به ویژه در شرایطی مانند موارد زیر، مراجعه به متخصص زنان و بررسی دقیق تر اهمیت بیشتری دارد:

• HPV 16 یا HPV 18 مثبت باشد.
• پاپ اسمیر تغییرات سلولی قابل توجه نشان دهد.
• HPV در آزمایش های متوالی باقی بماند.
• سابقه ضایعه پیش سرطانی وجود داشته باشد.
• سابقه درمان ضایعات دهانه رحم وجود داشته باشد.
• فرد دچار نقص سیستم ایمنی باشد.
• پزشک بر اساس ترکیب نتایج فعلی و قبلی، خطر بالاتری را تشخیص دهد.

نکته مهم این است که حتی در این شرایط نیز نوع اقدام باید بر اساس راهنمای مربوط و شرایط فرد تعیین شود و نباید صرفا از روی یک نتیجه آزمایش، اقدام پزشکی قطعی انجام داد. [3,4]

جمع بندی: ارتباط HPV، پاپ اسمیر و کولپوسکوپی

ارتباط بین HPV، پاپ اسمیر و کولپوسکوپی را می توان به شکل ساده این طور خلاصه کرد:

HPV یک عامل اصلی در ایجاد سرطان دهانه رحم است، اما مثبت شدن آن به معنی سرطان نیست.

پاپ اسمیر تغییرات سلولی دهانه رحم را بررسی می کند.

کولپوسکوپی زمانی استفاده می شود که بر اساس نتیجه غربالگری و سابقه فرد، بررسی دقیق تر دهانه رحم لازم باشد.

بیوپسی در صورت وجود ناحیه مشکوک، امکان بررسی مستقیم بافت و تعیین شدت تغییرات را فراهم می کند.

بنابراین پاسخ به سوال چه زمانی برای HPV به کولپوسکوپی نیاز است یک عدد یا یک نتیجه ثابت نیست. تصمیم گیری باید بر اساس نوع HPV، نتیجه پاپ اسمیر، سابقه آزمایش های قبلی و خطر تخمینی ضایعه پیش سرطانی انجام شود.

اگر جواب HPV یا پاپ اسمیر شما غیر طبیعی است، بهترین کار این است که کل گزارش آزمایش، نتایج قبلی و سابقه پزشکی خود را در اختیار متخصص زنان قرار دهید. از روی یک عبارت مانند HPV مثبت یا ASC-US نمی توان برای همه افراد یک نسخه یکسان تعیین کرد.

سوالات متداول

آیا HPV مثبت یعنی حتما باید کولپوسکوپی انجام شود؟

خیر. HPV مثبت به تنهایی همیشه به معنی نیاز فوری به کولپوسکوپی نیست. نوع HPV، نتیجه پاپ اسمیر و سابقه قبلی آزمایش ها در تصمیم گیری نقش دارند. HPV 16 و HPV 18 به دلیل خطر بالاتر معمولا نیازمند ارزیابی دقیق تری هستند. [4,9]

پاپ اسمیر ASC-US یعنی چه؟

ASC-US یعنی سلول های سنگفرشی دهانه رحم کمی غیر طبیعی به نظر رسیده اند، اما مشخص نیست که این تغییرات اهمیت بالینی دارند یا خیر. ASC-US به معنی سرطان نیست و تصمیم درباره کولپوسکوپی یا پیگیری بیشتر به نتیجه HPV و سابقه فرد بستگی دارد. [2,3]

آیا ASC-US همیشه نیاز به کولپوسکوپی دارد؟

خیر. ASC-US می تواند در برخی افراد به کولپوسکوپی منجر شود و در برخی افراد به تکرار آزمایش یا پیگیری نیاز داشته باشد. نتیجه HPV و سابقه آزمایش های قبلی در این تصمیم اهمیت زیادی دارند. [3,4]

آیا HPV 16 مثبت نیاز به کولپوسکوپی دارد؟

در بسیاری از الگوریتم های مدیریت بالینی، HPV 16 مثبت حتی با سیتولوژی طبیعی نیز نیازمند ارزیابی بیشتر و معمولا کولپوسکوپی است. با این حال، تصمیم نهایی باید بر اساس راهنمای مورد استفاده و شرایط فرد انجام شود. [4,9]

آیا HPV 18 مثبت هم مهم است؟

بله. HPV 18 نیز یکی از انواع پر خطر مهم است و با افزایش خطر ضایعات پیش سرطانی و سرطان دهانه رحم ارتباط دارد. در راهنماهای مدیریت غربالگری، HPV 18 مثبت نیز می تواند نیازمند کولپوسکوپی باشد حتی اگر پاپ اسمیر طبیعی باشد. [4]

آیا زگیل تناسلی باعث نیاز به کولپوسکوپی می شود؟

نه لزوما. بیشتر زگیل های تناسلی ناشی از HPV 6 و HPV 11 هستند که از انواع کم خطر محسوب می شوند. وجود زگیل به تنهایی به معنی وجود ضایعه پیش سرطانی دهانه رحم نیست. [5]

آیا کولپوسکوپی همان بیوپسی است؟

خیر. کولپوسکوپی مشاهده دقیق دهانه رحم با دستگاه بزرگ نمایی است. اگر پزشک ناحیه مشکوکی ببیند، ممکن است در همان جلسه بیوپسی انجام شود. نمونه بیوپسی برای بررسی پاتولوژی ارسال می شود. [7,8]

آیا کولپوسکوپی HPV را درمان می کند؟

خیر. کولپوسکوپی یک روش تشخیصی است و برای بررسی دقیق دهانه رحم انجام می شود. خود عفونت HPV در بسیاری از افراد توسط سیستم ایمنی کنترل می شود. اگر ضایعه پیش سرطانی مهمی وجود داشته باشد، درمان آن بر اساس نتیجه بررسی ها انجام می شود. [1,7]

اگر HPV مثبت باشد ولی پاپ اسمیر طبیعی باشد، خطر سرطان وجود دارد؟

HPV مثبت نشان دهنده عفونت با HPV پر خطر است، اما به معنی ابتلا به سرطان نیست. ممکن است فرد HPV داشته باشد ولی هنوز تغییر قابل توجهی در سلول های دهانه رحم ایجاد نشده باشد. نوع HPV و سابقه آزمایش های قبلی برای تعیین خطر اهمیت دارند. [1,4]

آیا کولپوسکوپی دهانه رحم دردناک است؟

کولپوسکوپی معمولا یک بررسی سرپایی است. میزان ناراحتی می تواند بین افراد متفاوت باشد. اگر بیوپسی انجام شود، ممکن است احساس فشار، گرفتگی یا درد کوتاه مدت ایجاد شود. پزشک می تواند درباره شرایط خاص شما توضیح دهد.

آیا نتیجه کولپوسکوپی قطعی تر از پاپ اسمیر است؟

کولپوسکوپی اطلاعات تصویری بیشتری درباره دهانه رحم فراهم می کند، اما تشخیص دقیق ماهیت و شدت بسیاری از ضایعات بر اساس بررسی بافتی نمونه بیوپسی انجام می شود. بنابراین کولپوسکوپی و پاتولوژی مکمل یکدیگر هستند. [7,8]

منابع علمی

1. 
   World Health Organization. WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention: use of human papillomavirus (HPV) DNA genotyping. WHO. 2026.
   
2. 
   World Health Organization. Human papillomavirus and cancer. WHO. 2024.
   
3. 
   Perkins RB, Guido RS, Castle PE, et al. 2019 ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines for Abnormal Cervical Cancer Screening Tests and Cancer Precursors. Journal of Lower Genital Tract Disease. 2020;24(2):102-131. PMID: 32243307.
   
4. 
   Cheung LC, Egemen D, Chen X, et al. 2019 ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines: Methods for Risk Estimation, Recommended Management, and Validation. Journal of Lower Genital Tract Disease. 2020;24(2):90-101. PMID: 32243306.
   
5. 
   Wentzensen N, Schiffman M, Silver MI, et al. ASCCP Colposcopy Standards: Risk-Based Colposcopy Practice. Journal of Lower Genital Tract Disease. 2017;21(4):230-234. PMID: 28953111. DOI: 10.1097/LGT.0000000000000334.
   
6. 
   Wentzensen N, et al. ASCCP Colposcopy Standards: Role of Colposcopy, Benefits, Potential Harms, and Terminology for Colposcopic Practice. Journal of Lower Genital Tract Disease. 2017. PMID: 28953110.
   
7. 
   Wentzensen N, et al. ASCCP Colposcopy Standards: How Do We Perform Colposcopy? Implications for Establishing Standards. Journal of Lower Genital Tract Disease. 2017. PMID: 28953112.
   
8. 
   Massad LS, Perkins RB, Naresh A, et al. Colposcopy Standards: Guidelines for Endocervical Curettage at Colposcopy. Journal of Lower Genital Tract Disease. 2023;27(1):97-101. PMID: 36222824. DOI: 10.1097/LGT.0000000000000710.
   
9. 
   American College of Obstetricians and Gynecologists. Updated Guidelines for Management of Cervical Cancer Screening Abnormalities. ACOG Practice Advisory. 2020.
   
10. 
    American College of Obstetricians and Gynecologists. Screening for Cervical Cancer. ACOG Committee Statement. 2026.
    
11. 
    American College of Obstetricians and Gynecologists. Abnormal Cervical Cancer Screening Test Results. ACOG.
    
12. 
    Centers for Disease Control and Prevention. Human Papillomavirus Infection and Anogenital Warts. STI Treatment Guidelines. CDC.