کولپوسکوپی یکی از روش های تشخیصی برای بررسی دقیق دهانه رحم، واژن و در برخی موارد ناحیه خارجی دستگاه تناسلی است. این آزمایش معمولا زمانی درخواست می شود که نتیجه آزمایش HPV یا پاپ اسمیر غیر طبیعی باشد یا پزشک به وجود تغییرات سلولی در دهانه رحم مشکوک باشد. در طول کولپوسکوپی، پزشک با استفاده از دستگاهی به نام کولپوسکوپ، بافت ها را با بزرگنمایی بررسی می کند و در صورت مشاهده ناحیه مشکوک ممکن است از آن نمونه برداری کند. [1][2]
یکی از رایج ترین سوالات افرادی که قرار است این آزمایش را انجام دهند این است که قبل از کولپوسکوپی چه کار کنیم، کولپوسکوپی درد دارد یا خیر و بعد از انجام آن چه مراقبت هایی لازم است. پاسخ این سوال ها تا حد زیادی به این موضوع بستگی دارد که فقط معاینه کولپوسکوپی انجام شود یا همراه آن بیوپسی و نمونه برداری از دهانه رحم نیز صورت بگیرد.
در این مقاله، مهم ترین شرایط کولپوسکوپی، بهترین زمان برای انجام آن، میزان درد، احتمال خونریزی و مراقبت های بعد از کولپوسکوپی را به زبان ساده بررسی می کنیم.
اگر hpv شما مثبت شده است و نیاز به کولپوسکوپی در یک مرکز دولتی با هزینه پایین دارید:
قبل از کولپوسکوپی چه کارهایی باید انجام شود؟
آمادگی قبل از کولپوسکوپی معمولا پیچیده نیست و در بیشتر افراد نیاز به ناشتا بودن یا آماده سازی خاصی ندارد. با این حال، چند نکته می تواند باعث شود پزشک دید بهتری نسبت به دهانه رحم داشته باشد و انجام آزمایش راحت تر شود.
1. از رابطه جنسی واژینال قبل از کولپوسکوپی خودداری کنید
توصیه می شود حداقل 24 ساعت قبل از کولپوسکوپی رابطه جنسی واژینال نداشته باشید. برخی مراکز توصیه می کنند این فاصله به 48 ساعت برسد. هدف از این کار جلوگیری از تغییر ترشحات و تحریک بافت های واژن و دهانه رحم است که می تواند ارزیابی پزشک را دشوارتر کند. [1][3]
2. از تامپون و محصولات واژینال استفاده نکنید
در فاصله حدود 24 تا 48 ساعت قبل از آزمایش، بهتر است از تامپون، کرم ها و داروهای واژینال و سایر محصولاتی که داخل واژن قرار می گیرند استفاده نشود، مگر اینکه پزشک استفاده از آنها را ضروری دانسته باشد. دوش واژینال نیز توصیه نمی شود. [1][3]
3. اگر احتمال بارداری وجود دارد به پزشک اطلاع دهید
اگر باردار هستید یا احتمال می دهید باردار باشید، قبل از شروع کولپوسکوپی حتما پزشک را مطلع کنید. کولپوسکوپی در بارداری معمولا قابل انجام است، اما تصمیم گیری درباره بیوپسی و سایر اقدامات باید متناسب با شرایط فرد انجام شود. به ویژه نمونه برداری از داخل کانال دهانه رحم یا ECC در بارداری انجام نمی شود. [4][5]
4. فهرست داروهای خود را به پزشک بگویید
اگر داروهای رقیق کننده خون مانند برخی داروهای ضد انعقاد یا داروهای ضد پلاکت مصرف می کنید، حتما پزشک را در جریان بگذارید. قطع خودسرانه این داروها به هیچ عنوان توصیه نمی شود و تصمیم درباره ادامه یا تغییر آنها باید توسط پزشک گرفته شود.
5. مثانه خود را قبل از انجام کولپوسکوپی خالی کنید
این کار الزامی نیست، اما خالی بودن مثانه می تواند در بعضی افراد باعث راحتی بیشتر هنگام معاینه لگنی شود.
6. لباس راحت بپوشید
پوشیدن لباس راحت می تواند فرایند آماده شدن برای معاینه را ساده تر کند. همچنین بهتر است یک پد بهداشتی همراه داشته باشید، زیرا ممکن است پس از کولپوسکوپی کمی لکه بینی ایجاد شود. [3]
آیا قبل از کولپوسکوپی باید ناشتا باشیم؟
در کولپوسکوپی معمولی که به صورت سرپایی و بدون بیهوشی انجام می شود، معمولا نیازی به ناشتا بودن وجود ندارد. اگر قرار است کولپوسکوپی تحت بیهوشی یا آرام بخشی انجام شود، دستورالعمل ناشتا بودن ممکن است متفاوت باشد و باید دقیقا طبق دستور مرکز درمانی عمل کنید.
شرایط کولپوسکوپی چیست؟
مهم ترین شرایطی که قبل از کولپوسکوپی باید در نظر گرفته شود عبارتند از:
| مورد | توصیه |
|---|---|
| رابطه جنسی | بهتر است حداقل 24 ساعت قبل انجام نشود |
| تامپون | قبل از آزمایش استفاده نشود |
| دارو یا کرم واژینال | بدون دستور پزشک استفاده نشود |
| دوش واژینال | توصیه نمی شود |
| احتمال بارداری | حتما به پزشک اطلاع دهید |
| داروهای رقیق کننده خون | بدون نظر پزشک قطع نشوند |
| ناشتا بودن | در کولپوسکوپی معمولی معمولا لازم نیست |
| پد بهداشتی | بهتر است همراه داشته باشید |
جزئیات ممکن است بر اساس مرکز درمانی، نوع کولپوسکوپی و احتمال انجام بیوپسی متفاوت باشد.
بهترین زمان برای کولپوسکوپی چه زمانی است؟
بهترین زمان برای کولپوسکوپی معمولا زمانی است که خونریزی قاعدگی وجود نداشته باشد. دلیل اصلی این است که خون می تواند مشاهده دهانه رحم و شناسایی برخی نواحی غیر طبیعی را دشوار کند. با این حال، کولپوسکوپی در بسیاری از شرایط در روزهای مختلف چرخه قاعدگی نیز قابل انجام است و تصمیم گیری به شدت خونریزی و شرایط فرد بستگی دارد. [1][3]
بنابراین نمی توان یک روز مشخص از چرخه قاعدگی را برای همه افراد به عنوان بهترین زمان تعیین کرد. اگر امکان انتخاب زمان وجود داشته باشد، معمولا روزهایی که خونریزی قاعدگی ندارید گزینه مناسب تری هستند.
اگر دلیل ارجاع شما خونریزی غیر طبیعی است، صرفا به دلیل وجود خونریزی مراجعه را بدون هماهنگی با پزشک لغو نکنید.
آیا کولپوسکوپی در دوران قاعدگی انجام می شود؟
پاسخ به این سوال به میزان خونریزی و سیاست مرکز درمانی بستگی دارد.
در بعضی مراکز، کولپوسکوپی در صورت وجود خونریزی خفیف همچنان انجام می شود، اما خونریزی شدید ممکن است باعث شود پزشک نتواند دهانه رحم را به اندازه کافی مشاهده کند و آزمایش به زمان دیگری موکول شود. منابع بالینی معتبر نیز توصیه می کنند در صورت امکان زمان کولپوسکوپی به گونه ای انتخاب شود که فرد در دوران خونریزی قاعدگی نباشد. [3][6]
اگر در روز مراجعه پریود شدید، بهتر است قبل از لغو نوبت با مرکز یا پزشک تماس بگیرید.
آیا کولپوسکوپی درد دارد؟
یکی از مهم ترین نگرانی ها این است که کولپوسکوپی درد دارد یا خیر.
خود کولپوسکوپی معمولا درد شدید ایجاد نمی کند. چیزی که بعضی افراد بیشتر احساس می کنند، فشار یا ناراحتی ناشی از وارد شدن اسپکولوم به واژن است. همچنین هنگام استفاده از محلول هایی مانند اسید استیک ممکن است احساس سوزش خفیف یا کوتاه مدت ایجاد شود. [1][3]
اگر فقط کولپوسکوپی انجام شود و نمونه برداری صورت نگیرد، معمولا ناراحتی پس از آزمایش بسیار کم است و بسیاری از افراد می توانند بلافاصله فعالیت های معمول خود را از سر بگیرند. [1]
با این حال، تجربه درد در افراد مختلف متفاوت است. اضطراب، حساسیت فردی، تجربه قبلی معاینه های زنان و نوع اقدام انجام شده می توانند بر تجربه فرد تاثیر بگذارند.
کولپوسکوپی رحم درد دارد یا نه؟
از نظر پزشکی، کولپوسکوپی در واقع برای بررسی دهانه رحم و واژن انجام می شود و اصطلاح کولپوسکوپی رحم دقیق نیست. اسپکولوم وارد واژن می شود و پزشک دهانه رحم را مشاهده می کند.
اگر بیوپسی انجام شود، ممکن است فرد هنگام برداشتن نمونه احساس یک نیشگون یا گرفتگی شبیه درد قاعدگی داشته باشد. میزان این درد در افراد مختلف متفاوت است. مطالعات نشان داده اند که درد معمولا با اقدامات تهاجمی تر مانند بیوپسی بیشتر از کولپوسکوپی تشخیصی ساده گزارش می شود. [7]
درد کولپوسکوپی چقدر است؟
برای کولپوسکوپی ساده معمولا درد شدید انتظار نمی رود. ناراحتی بیشتر ممکن است هنگام قرار گرفتن اسپکولوم ایجاد شود.
اگر بیوپسی انجام شود، درد ممکن است به صورت:
- نیشگون یا فشار کوتاه هنگام برداشتن نمونه
- گرفتگی شبیه درد قاعدگی
- احساس درد خفیف در قسمت پایین شکم
- حساسیت یا ناراحتی خفیف برای یک تا دو روز
تجربه شود. ACOG نیز اشاره می کند که پس از کولپوسکوپی همراه با بیوپسی ممکن است درد و ناراحتی برای یک یا دو روز وجود داشته باشد. [1]
چگونه درد کولپوسکوپی را کمتر کنیم؟
اگر نگران درد هستید، قبل از شروع کار موضوع را با پزشک مطرح کنید. بعضی افراد ممکن است با مصرف یک مسکن بدون نسخه قبل از انجام بیوپسی احساس راحتی بیشتری داشته باشند، اما انتخاب دارو باید با توجه به شرایط پزشکی، داروهای مصرفی و احتمال خونریزی انجام شود. [1]
در صورت انجام بیوپسی، استفاده از بی حسی موضعی نیز در برخی شرایط قابل بررسی است. شواهد یک مرور سیستماتیک و متا آنالیز نشان داده است که بی حسی موضعی می تواند درد مربوط به بیوپسی را کاهش دهد، اگرچه شواهد برای توصیه یک روش ثابت برای تمام بیماران کافی نیست. [8]
آیا کولپوسکوپی با بیهوشی انجام می شود؟
کولپوسکوپی تشخیصی معمولا به صورت سرپایی و بدون بیهوشی عمومی انجام می شود. در بسیاری از موارد، کل فرایند در مطب یا کلینیک انجام می شود.
اما در شرایط خاص ممکن است پزشک بر اساس نوع اقدام، شرایط فرد، اضطراب شدید، نیاز به اقدامات وسیع تر یا عدم تحمل معاینه، گزینه های دیگری مانند بی حسی موضعی، آرام بخشی یا بیهوشی را بررسی کند.
بنابراین اگر به دلیل ترس از درد به دنبال کولپوسکوپی با بیهوشی هستید، بهتر است قبل از تعیین وقت با پزشک یا مرکز درمانی درباره نوع دقیق اقدام و روش کنترل درد صحبت کنید.
نکته مهم این است که کولپوسکوپی ساده با اقدامات درمانی مانند LEEP یا برداشت وسیع تر از بافت یکسان نیست و روش بی حسی یا بیهوشی آنها نیز می تواند متفاوت باشد.
تفاوت کولپوسکوپی ساده با کولپوسکوپی همراه با بیوپسی
این تفاوت برای مراقبت های بعد از کولپوسکوپی اهمیت زیادی دارد.
کولپوسکوپی بدون بیوپسی
در این حالت پزشک دهانه رحم و بافت های اطراف را با کولپوسکوپ بررسی می کند و نمونه بافتی برداشته نمی شود.
پس از آن ممکن است لکه بینی خفیف یا ترشح مختصر داشته باشید، اما معمولا ناراحتی قابل توجهی وجود ندارد و فعالیت های روزمره خیلی زود قابل انجام است. [1]
کولپوسکوپی همراه با بیوپسی
اگر پزشک ناحیه مشکوکی مشاهده کند، ممکن است یک یا چند نمونه کوچک از بافت بردارد. این نمونه برای بررسی پاتولوژی ارسال می شود.
در این حالت احتمال گرفتگی، درد خفیف، لکه بینی و ترشح بیشتر از کولپوسکوپی ساده است. [1][7]
نمونه برداری از داخل کانال دهانه رحم
در بعضی افراد پزشک ممکن است نمونه ای از داخل کانال دهانه رحم نیز تهیه کند که به آن نمونه برداری اندوسرویکال یا ECC گفته می شود. بر اساس استاندارد ASCCP، ECC در شرایط خاصی توصیه می شود و در بارداری انجام آن ممنوع است. [4]
برای اطلاعات کامل تر درباره مراحل انجام آزمایش و بیوپسی، پیشنهاد می شود به مقاله زیر مراجعه فرمایید:
همچنین برای آشنایی اولیه با آزمایش، می توانید به مقاله زیر مراجعه فرمایید:
مراقبت های بعد از کولپوسکوپی چیست؟
مراقبت های بعد از کولپوسکوپی به این بستگی دارد که فقط کولپوسکوپی انجام شده یا از دهانه رحم نمونه برداری نیز صورت گرفته است.
اگر کولپوسکوپی بدون بیوپسی انجام شده باشد، معمولا محدودیت خاصی وجود ندارد و فرد می تواند فعالیت های عادی خود را از سر بگیرد. [1]
اگر بیوپسی انجام شده باشد، پزشک ممکن است برای چند روز توصیه کند از وارد کردن هر چیزی به داخل واژن خودداری کنید تا محل نمونه برداری فرصت ترمیم داشته باشد.
مهم ترین مراقبت های بعد از کولپوسکوپی همراه با بیوپسی عبارتند از:
1. از تامپون استفاده نکنید
در دوره ای که پزشک توصیه کرده است از تامپون استفاده نکنید و برای کنترل لکه بینی از پد بهداشتی استفاده کنید. [3][6]
2. رابطه جنسی را برای مدت توصیه شده به تعویق بیندازید
پس از بیوپسی دهانه رحم معمولا باید برای مدتی از رابطه جنسی واژینال خودداری شود. مدت دقیق این محدودیت را پزشک بر اساس نوع نمونه برداری و وضعیت محل بیوپسی مشخص می کند.
3. از دوش واژینال استفاده نکنید
دوش واژینال می تواند باعث تحریک بافت و افزایش احتمال عفونت شود و به طور کلی توصیه نمی شود. [3]
4. فعالیت شدید را محدود کنید
اگر بعد از کولپوسکوپی همراه با بیوپسی خونریزی یا درد دارید، بهتر است تا بهتر شدن علائم از فعالیت های شدید و ورزش سنگین خودداری کنید. [3]
5. از پد بهداشتی استفاده کنید
لکه بینی خفیف پس از بیوپسی می تواند طبیعی باشد. استفاده از پد بهداشتی به جای تامپون کمک می کند میزان خونریزی را نیز بهتر مشاهده کنید.
6. دستور پزشک درباره داروها را رعایت کنید
اگر پزشک برای کنترل درد دارویی توصیه کرده است، مطابق دستور مصرف کنید. اگر داروی رقیق کننده خون مصرف می کنید، بدون هماهنگی پزشک آن را قطع یا دوباره شروع نکنید.
خونریزی یا لکه بینی بعد از کولپوسکوپی طبیعی است؟
لکه بینی خفیف پس از کولپوسکوپی می تواند طبیعی باشد، به ویژه اگر بیوپسی انجام شده باشد.
در کولپوسکوپی بدون بیوپسی، ممکن است مقدار کمی خونریزی یا ترشح برای چند روز دیده شود. پس از بیوپسی نیز لکه بینی، ترشح و گرفتگی خفیف می تواند رخ دهد. منابع بالینی معتبر مدت این علائم را معمولا چند روز و در برخی افراد تا حدود یک هفته گزارش کرده اند. [1][3]
گاهی پزشک برای کنترل خونریزی محل نمونه برداری از مواد هموستاتیک مانند محلول Monsel استفاده می کند. در این شرایط ممکن است ترشح تیره یا قهوه ای دیده شود و این موضوع لزوما نشانه مشکل نیست. [1]
چه مقدار خونریزی طبیعی است؟
لکه بینی یا خونریزی خفیف معمولا نگران کننده نیست. اما اگر خونریزی شدید باشد، به ویژه اگر میزان آن از یک پریود سنگین بیشتر باشد، باید با پزشک تماس بگیرید. ACOG خونریزی بسیار شدید، مانند خیس شدن بیش از یک پد بهداشتی در هر ساعت، را از علائم نیازمند تماس فوری با پزشک می داند. [1]
چه علائمی بعد از کولپوسکوپی نیاز به مراجعه به پزشک دارند؟
کولپوسکوپی معمولا یک اقدام کم خطر است، اما مانند هر اقدام پزشکی، عوارض احتمالی دارد. عوارض جدی نادر هستند. [1][9]
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر بهتر است با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید:
خونریزی شدید
اگر خونریزی بسیار زیاد است، به سرعت پد بهداشتی را خیس می کند یا از یک پریود سنگین بیشتر است، باید بررسی پزشکی انجام شود.
درد شدید یا رو به افزایش
گرفتگی خفیف می تواند طبیعی باشد، اما درد شدید، مداوم یا دردی که به جای بهتر شدن افزایش پیدا می کند، نیاز به ارزیابی دارد. [1][3]
تب یا لرز
تب و لرز بعد از نمونه برداری می تواند نشانه عفونت باشد و بهتر است در صورت ایجاد چنین علائمی با پزشک تماس بگیرید.
ترشح بدبو
ترشح غیر معمول، به ویژه اگر بوی نامطبوع داشته باشد و همراه با درد یا تب باشد، نیازمند بررسی پزشکی است. [3]
احساس ناخوشی شدید
اگر بعد از انجام کولپوسکوپی یا بیوپسی به طور ناگهانی احساس ضعف یا ناخوشی قابل توجه پیدا کردید، بهتر است با مرکز درمانی تماس بگیرید.
نکته مهم این است که مشاهده مقدار کمی لکه بینی یا گرفتگی خفیف به تنهایی معمولا به معنای عارضه جدی نیست.
عوارض کولپوسکوپی چیست؟
کولپوسکوپی به طور کلی روش کم خطری است. عوارض احتمالی بیشتر در شرایطی مطرح می شوند که بیوپسی یا اقدام دیگری همراه با کولپوسکوپی انجام شده باشد.
عوارض احتمالی شامل موارد زیر است:
- لکه بینی یا خونریزی خفیف
- ترشح واژینال
- گرفتگی یا درد خفیف لگنی
- ناراحتی هنگام معاینه
- عفونت، که نادر است
- خونریزی قابل توجه پس از بیوپسی، که نادر است
خطر عوارض در اقدامات درمانی مانند LEEP با کولپوسکوپی ساده یا بیوپسی کوچک یکسان نیست و نباید این روش ها را با یکدیگر اشتباه گرفت. [1][9]
کولپوسکوپی در بارداری
کولپوسکوپی در بارداری در صورت وجود اندیکاسیون پزشکی قابل انجام است و بارداری به خودی خود مانع انجام کولپوسکوپی نیست.
طبق راهنمای ASCCP، در بارداری مدیریت نتایج غیر طبیعی غربالگری بر اساس خطر بیماری انجام می شود. کولپوسکوپی و بیوپسی دهانه رحم در صورت نیاز، به طور کلی می توانند در بارداری انجام شوند و شواهد موجود آنها را با پیامدهای نامطلوب مامایی مرتبط نمی دانند. با این حال، درمان های تهاجمی برای ضایعات پیش سرطانی معمولا در دوران بارداری انجام نمی شوند، مگر اینکه احتمال سرطان مطرح باشد. [5]
یک نکته بسیار مهم این است که ECC در بارداری انجام نمی شود. [4]
اگر باردار هستید یا احتمال بارداری وجود دارد، قبل از شروع کولپوسکوپی حتما پزشک را مطلع کنید.
آیا کولپوسکوپی روی بارداری آینده تاثیر می گذارد؟
خود کولپوسکوپی و بیوپسی کوچک از دهانه رحم معمولا تاثیری بر توانایی بارداری آینده ندارند.
با این حال، این موضوع را باید از اقدامات درمانی مانند LEEP یا کونیزاسیون جدا کرد. این روش ها مقدار بیشتری از بافت دهانه رحم را خارج می کنند و بحث درباره خطرات احتمالی آنها برای بارداری آینده متفاوت است.
بنابراین اگر قرار است علاوه بر کولپوسکوپی اقدام درمانی انجام شود، درباره تاثیر آن بر باروری و بارداری آینده با متخصص زنان صحبت کنید.
بعد از کولپوسکوپی چه زمانی می توان فعالیت عادی داشت؟
اگر فقط کولپوسکوپی انجام شده و بیوپسی صورت نگرفته باشد، معمولا می توانید فعالیت های معمول خود را خیلی زود از سر بگیرید. [1]
اگر بیوپسی انجام شده باشد، ممکن است پزشک برای چند روز محدودیت هایی مانند نداشتن رابطه جنسی واژینال، استفاده نکردن از تامپون و پرهیز از فعالیت شدید توصیه کند. مدت دقیق این محدودیت ها به نوع نمونه برداری و دستور پزشک بستگی دارد. [3][6]
آیا بعد از کولپوسکوپی می توان حمام کرد؟
در اغلب موارد حمام معمولی مشکلی ایجاد نمی کند. محدودیت اصلی معمولا مربوط به وارد کردن محصولات یا اشیا به داخل واژن و رابطه جنسی است، نه شستشوی معمول بدن.
با این حال اگر پزشک شما دستور خاصی درباره مراقبت از محل بیوپسی داده است، همان دستور اولویت دارد.
آیا بعد از کولپوسکوپی می توان ورزش کرد؟
بعد از کولپوسکوپی ساده، معمولا محدودیت خاصی وجود ندارد.
اگر بیوپسی انجام شده و هنوز خونریزی یا درد دارید، بهتر است تا کاهش علائم از ورزش شدید و فعالیت هایی که خونریزی یا درد را بیشتر می کنند خودداری کنید. [3]
جواب بیوپسی کولپوسکوپی چه زمانی آماده می شود؟
اگر هنگام کولپوسکوپی نمونه برداری انجام شده باشد، نمونه به آزمایشگاه پاتولوژی ارسال می شود و نتیجه آن معمولا همان لحظه آماده نیست.
زمان دریافت جواب به آزمایشگاه، نوع نمونه و فرایند بررسی بستگی دارد. بنابراین برای اطلاع از زمان دقیق، باید از پزشک یا مرکز درمانی خود سوال کنید.
نکته مهم این است که نتیجه کولپوسکوپی و نتیجه پاتولوژی بیوپسی دو موضوع متفاوت هستند. پزشک ممکن است در زمان کولپوسکوپی یک برداشت اولیه از ظاهر بافت داشته باشد، اما نتیجه نهایی نمونه برداری بر اساس بررسی پاتولوژی مشخص می شود.
چرا ممکن است هنگام کولپوسکوپی چند نمونه برداشته شود؟
اگر پزشک بیش از یک ناحیه غیر طبیعی مشاهده کند، ممکن است از چند نقطه نمونه برداری کند. استانداردهای ASCCP بر استفاده از بیوپسی های هدفمند برای افزایش احتمال شناسایی ضایعات پیش سرطانی تاکید دارند و در شرایط مناسب، برداشتن بیش از یک نمونه می تواند حساسیت تشخیصی را افزایش دهد. [2]
بنابراین تعدد نمونه ها به خودی خود به معنی سرطان نیست و باید نتیجه پاتولوژی و سابقه آزمایش های قبلی در کنار یافته های کولپوسکوپی تفسیر شود.
جمع بندی مراقبت های بعد از کولپوسکوپی
اگر بخواهیم مهم ترین نکات را به صورت خلاصه بیان کنیم:
| وضعیت | مراقبت مهم |
|---|---|
| کولپوسکوپی بدون بیوپسی | معمولا بازگشت سریع به فعالیت عادی |
| لکه بینی خفیف | معمولا قابل انتظار است |
| بیوپسی انجام شده | احتمال درد، گرفتگی و خونریزی بیشتر است |
| رابطه جنسی | طبق دستور پزشک تا ترمیم محل بیوپسی به تعویق بیفتد |
| تامپون | در دوره توصیه شده استفاده نشود |
| ورزش شدید | در صورت درد یا خونریزی محدود شود |
| خونریزی شدید | تماس با پزشک |
| درد شدید | تماس با پزشک |
| تب یا لرز | نیاز به ارزیابی پزشکی |
| ترشح بدبو | نیاز به بررسی |
به طور کلی، کولپوسکوپی یک روش تشخیصی کم خطر است و در بسیاری از افراد بدون مشکل جدی انجام می شود. تفاوت اصلی در مراقبت های بعدی مربوط به این است که آیا نمونه برداری انجام شده است یا خیر. اگر فقط کولپوسکوپی انجام شود، معمولا دوره بهبودی بسیار کوتاه است؛ اما بعد از بیوپسی باید برای چند روز مراقبت بیشتری داشت. [1][3]
سوالات متداول درباره آمادگی و مراقبت های بعد از کولپوسکوپی
آیا کولپوسکوپی درد دارد؟
کولپوسکوپی ساده معمولا درد شدیدی ایجاد نمی کند، اما ممکن است هنگام وارد شدن اسپکولوم فشار یا ناراحتی احساس کنید. اگر بیوپسی انجام شود، احساس نیشگون یا گرفتگی شبیه درد قاعدگی ممکن است ایجاد شود. [1][7]
کولپوسکوپی درد داره؟
برای بیشتر افراد، کولپوسکوپی ساده با درد شدید همراه نیست. میزان ناراحتی در افراد مختلف متفاوت است و بیوپسی معمولا نسبت به معاینه ساده ناراحتی بیشتری ایجاد می کند.
قبل از کولپوسکوپی چه کار کنیم؟
معمولا توصیه می شود حداقل 24 ساعت قبل رابطه جنسی واژینال نداشته باشید، از تامپون و محصولات واژینال استفاده نکنید و دوش واژینال انجام ندهید. همچنین اگر احتمال بارداری وجود دارد، پزشک را مطلع کنید. [1][3]
آیا قبل از کولپوسکوپی باید ناشتا باشیم؟
در کولپوسکوپی معمولی که بدون بیهوشی انجام می شود، معمولا ناشتا بودن لازم نیست. اگر قرار است بیهوشی یا آرام بخشی انجام شود، دستور مرکز درمانی را دنبال کنید.
آیا کولپوسکوپی در زمان پریود انجام می شود؟
در بسیاری از مراکز ترجیح داده می شود کولپوسکوپی در زمان خونریزی قاعدگی انجام نشود، زیرا خونریزی شدید می تواند مشاهده دهانه رحم را دشوار کند. با این حال، در صورت خونریزی خفیف ممکن است آزمایش همچنان قابل انجام باشد. قبل از لغو نوبت با مرکز درمانی هماهنگ کنید. [1][6]
بعد از کولپوسکوپی خونریزی طبیعی است؟
لکه بینی یا خونریزی خفیف، به ویژه پس از بیوپسی، می تواند طبیعی باشد. خونریزی شدید طبیعی نیست و باید توسط پزشک بررسی شود. [1][3]
بعد از کولپوسکوپی چند روز نباید رابطه داشت؟
مدت محدودیت به این بستگی دارد که آیا بیوپسی انجام شده و چه نوع اقدامی صورت گرفته است. دستور پزشک و مرکز درمانی را در این مورد ملاک قرار دهید.
آیا کولپوسکوپی با بیهوشی انجام می شود؟
کولپوسکوپی تشخیصی معمولا بدون بیهوشی انجام می شود. در شرایط خاص ممکن است روش های کنترل درد، بی حسی موضعی یا آرام بخشی مورد استفاده قرار گیرد.
آیا کولپوسکوپی در بارداری خطرناک است؟
کولپوسکوپی در صورت نیاز پزشکی می تواند در بارداری انجام شود. بیوپسی دهانه رحم نیز در صورت اندیکاسیون قابل انجام است، اما ECC در بارداری انجام نمی شود و درمان ضایعات پیش سرطانی معمولا تا بعد از زایمان به تعویق می افتد، مگر اینکه احتمال سرطان مطرح باشد. [4][5]
چه زمانی بعد از کولپوسکوپی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر خونریزی شدید، درد شدید یا رو به افزایش، تب، لرز، ترشح بدبو یا احساس ناخوشی قابل توجه دارید، باید با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید. [1][3]
منابع علمی
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG).
Colposcopy
.
ACOG Patient FAQ. - Wentzensen N, Schiffman M, Silver MI, et al.
ASCCP Colposcopy Standards: Risk-Based Colposcopy Practice
.
Journal of Lower Genital Tract Disease. 2017;21(4):230-234.
DOI: 10.1097/LGT.0000000000000334.
PMID: 28953111. - NHS.
Colposcopy
.
National Health Service. - Massad LS, Perkins RB, Naresh A, et al.
Colposcopy Standards: Guidelines for Endocervical Curettage at Colposcopy
.
Journal of Lower Genital Tract Disease. 2023;27(1):97-101.
PMID: 36222824. - ASCCP.
Tips for Best Practices on Management of Abnormal Cervical Cancer Screening Tests in Pregnancy
.
ASCCP Clinical Practice Pearl. - World Health Organization.
WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention, second edition
.
WHO; 2021. - Sharp L, Cotton S, Carsin AE, et al.
Patients’ perceptions of colposcopy pain
.
PMID: 26087280. - Li Y, et al.
The efficacy of local anesthetics in pain relief during colposcopic-guided biopsy: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials
.
2019.
PMID: 31071652.
DOI: 10.1016/j.ejogrb.2019.04.035. - Mayo Clinic.
Colposcopy
.
Mayo Clinic. - World Health Organization.
WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention: use of HPV DNA genotyping
.
WHO; 2026.